Door 
Wat is windenergie?
~15 %
Aandeel 2024
van Belgische stroomproductie
9
Offshore parken
windparken op de Noordzee
2,26 GW
Vermogen offshore
geïnstalleerd vermogen
5,8–6 GW
Doel 2030
offshore windvermogen
Windenergie is elektriciteit opgewekt door de kracht van de wind. De wind zet de rotorbladen van een windmolen in beweging, die via een generator stroom produceren. Windenergie is een onuitputtelijke energiebron: het stopt nooit volledig met waaien. Daarmee valt windenergie in de categorie groene energiebronnen, samen met zonne-energie, waterkracht en biomassa.
Wat is het aandeel van windenergie in België?
In 2024 werd circa 15 % van alle elektriciteit in België opgewekt met windenergie, waarvan het grootste deel op zee. België is een uitstekende locatie voor windenergie: de Noordzee biedt constante wind, is relatief ondiep en ligt dicht bij het vasteland. De afgelopen jaren hebben bedrijven en overheden sterk geïnvesteerd in windparken, zowel op land als op zee.
Tegen 2030 wil België het offshore windvermogen uitbreiden naar 5,8 à 6 GW. Dat is meer dan een verdubbeling van de huidige capaciteit en een cruciale pijler voor de energietransitie. Bekijk ook onze pagina over de Belgische energiemix voor het volledige overzicht. Gebruik je al groene stroom? Bekijk alle energieleveranciers in België.
Hoe werkt een windmolen?
Een windmolen zet de kracht van de wind om in elektriciteit via een relatief eenvoudig principe: de wind brengt de rotorbladen in beweging, een generator zet die beweging om in wisselstroom, en een transformator brengt die stroom op de juiste spanning om te injecteren op het elektriciteitsnet. De moderne windturbine bestaat uit meerdere gespecialiseerde onderdelen die samenwerken voor een maximaal rendement.
Wat zijn de onderdelen van een windmolen?
Een windturbine bestaat uit vier hoofdcomponenten die elk een specifieke rol vervullen:
Rotorbladen
Windmolens hebben doorgaans drie rotorbladen (wieken) die samenkomen bij de rotor. Ze zijn ontworpen naar het principe van een vliegtuigvleugel: de wind creëert een drukverschil dat de bladen in beweging brengt. De wieken zijn verstelbaar op basis van windsnelheid en -richting, zodat de turbine optimaal kan produceren.
Gondel
De rotor is bevestigd aan een gondel — de behuizing bovenaan de mast — waar alle mechanische en elektrische componenten in zitten. De gondel kan draaien op zijn as zodat de rotorbladen altijd in de windrichting staan. Een motor en sensoren regelen die oriëntatie automatisch.
Generator
In de gondel bevindt zich de generator, die de roterende beweging omzet in elektriciteit. Via een tandwielkast wordt de lage rotatiesnelheid van de bladen omgezet naar de hogere snelheid die de generator nodig heeft — vergelijkbaar met het principe van een fietsdynamo.
Rem- en veiligheidssysteem
Elke windmolen heeft een rem- en veiligheidssysteem dat de turbine stilzet bij onveilige weersomstandigheden. Bij windsnelheden boven 90 km/u wordt de turbine automatisch geblokkeerd om schade te voorkomen. Hetzelfde geldt bij extreme koude of storm.
Wat is het verschil tussen windmolens op zee en op land?
België investeert volop in nieuwe windcapaciteit, met een duidelijke voorkeur voor offshore. In 2024 stond meer dan de helft van het Belgische windvermogen op zee. De redenen zijn duidelijk: op de Noordzee waait het constanter, zijn er geen ruimtebeperkingen en is er geen hinder voor omwonenden. De offshore windparken staan inmiddels ver genoeg van de kust dat ze niet zichtbaar zijn voor bewoners.
Voordelen van windmolens op zee
De keuze voor offshore windenergie heeft meerdere voordelen ten opzichte van windmolens op land:
- Hogere en constantere windsnelheden zorgen voor een hogere stroomproductie per turbine;
- Minder ruimteconcurrentie: de Belgische Noordzee biedt ruimte die op land niet beschikbaar is;
- Geen visuele hinder voor omwonenden op het vaste land;
- Grotere turbines mogelijk dan op land, met een hoger rendement per installatie.
Offshore heeft ook nadelen: onderhoud is duurder en complexer, het transport van de stroom naar het net vereist extra infrastructuur, en de aanwezigheid van windparken beïnvloedt scheepvaartroutes in de Noordzee.
Hoe hoog is een moderne windmolen?
Windmolens worden steeds groter om het rendement te maximaliseren. Op grotere hoogte waait het harder en constanter. De nieuwste generatie turbines op land bereikt 100 tot 150 meter tiphoogte. Offshore turbines kunnen zelfs 200 meter of meer hoog zijn. Grote turbines produceren meer stroom per eenheid, wat de kostprijs per kWh drukt en de energietransitie versnelt.
Is een particuliere windmolen interessant voor thuis?
Voor particulieren zijn er kleine windmolens beschikbaar met een hoogte van maximaal 15 meter en een vermogen onder de 25 kW. Kleinere modellen zijn makkelijk te installeren en vereisen in de meeste gevallen geen vergunning. Voor grotere particuliere turbines is doorgaans een stedenbouwkundige vergunning nodig bij de gemeente, die in dichtbevolkte gebieden vaak moeilijk te verkrijgen is.
Wat kost een particuliere windmolen?
Een kleine particuliere windmolen start al vanaf enkele honderden euro's, maar de energieopbrengst is dan ook minimaal. Die kleinste modellen zijn eerder geschikt voor een plezierboot of als aanvulling op een thuisbatterij. Een grotere particuliere windmolen van meerdere meters hoog kost al snel € 10.000 of meer. De terugverdientijd ligt doorgaans tussen de 15 en 20 jaar, afhankelijk van het windaanbod op de locatie en het energieverbruik.
Voor de meeste particulieren is de plaatsing van zonnepanelen een toegankelijker en sneller rendabel alternatief om zelf groene stroom op te wekken. Wil je bijdragen zonder eigen installatie? Kies dan voor een groene energieleverancier die windstroom aanbiedt met garanties van oorsprong.
Veelgestelde vragen over windenergie
Een grote offshore windmolen van 15 MW kan op jaarbasis circa 70 GWh produceren — genoeg voor tienduizenden huishoudens. Een gemiddelde onshore turbine van 3-4 MW levert jaarlijks 8 à 10 GWh, afhankelijk van de locatie en het windaanbod. In België was windenergie in 2024 goed voor circa 15 % van de totale stroomproductie.
België telt negen offshore windparken op de Noordzee, samen goed voor 2,26 GW geïnstalleerd vermogen. Dat plaatst België, ondanks zijn kleine oppervlak, bij de Europese koplopers inzake offshore windvermogen per oppervlakte. Tegen 2030 wil ons land dat vermogen uitbreiden naar 5,8 à 6 GW.
Het grootste nadeel van windenergie is de onregelmatige productie: als het niet waait, wordt er geen stroom opgewekt. Windmolens op land kunnen ook visuele hinder veroorzaken en geluid produceren. Offshore parken beïnvloeden scheepvaartroutes en vereisen dure onderhoud in ruige omstandigheden. Bij gebrek aan wind is een back-upbron zoals aardgas of kernenergie nodig.
De nieuwste offshore turbines in België bereiken een tiphoogte van 200 meter of meer. Ze zijn ontworpen om optimaal te profiteren van de sterke en constante Noordzeewinden. Op grote afstand van de kust zijn ze met het blote oog nauwelijks zichtbaar.
Windenergie in België: wat onthoud je?
Windenergie is de grootste hernieuwbare energiebron in België, goed voor circa 15 % van de stroomproductie in 2024. Met negen offshore windparken en ambitieuze uitbreidingsplannen richting 2030 speelt windenergie een sleutelrol in de energietransitie. Als particulier kun je bijdragen door te kiezen voor een groene energieleverancier die aantoonbaar windstroom levert.