Wat is groene energie?

Groene energie is energie die wordt opgewekt uit hernieuwbare bronnen die niet opraken, zoals wind en zon. Bij de productie ervan komt geen of nauwelijks CO₂-uitstoot vrij, waardoor de impact op het klimaat minimaal is. In 2024 bedroeg de CO₂-intensiteit van het Belgische net gemiddeld 110 g CO₂eq/kWh.

34 %

Hernieuwbaar 2024

van Belgische stroomproductie (Elia)

~15 %

Windenergie

van de Belgische elektriciteitsproductie

~12 %

Zonne-energie

van de Belgische elektriciteitsproductie

~70 %

Doel 2030

streefdoel hernieuwbare energie

Wat zijn de voordelen van groene energie?

Kiezen voor groene energiebronnen brengt zowel economische als ecologische voordelen met zich mee. Investeren in hernieuwbare energie zorgt ervoor dat een land minder afhankelijk is van fossiele brandstoffen en van andere landen voor zijn elektriciteitsproductie. Zo kan energiezekerheid worden gegarandeerd en houdt een land meer controle over de energieprijzen.

Investeringen in hernieuwbare energiebronnen creëren bovendien een groot aantal nieuwe banen. De sector voor hernieuwbare energie is momenteel een van de snelst groeiende sectoren in België en Europa.

Bij de productie van elektriciteit met hernieuwbare energiebronnen komt geen CO₂-uitstoot vrij, wat een positief effect heeft op de luchtkwaliteit en helpt klimaatverandering te beperken. Wil je weten welke energieleveranciers in België echt groene stroom aanbieden? Bekijk ons overzicht.

Wat zijn de nadelen van hernieuwbare energiebronnen?

Hernieuwbare energiebronnen hebben grote voordelen, maar er zijn ook nadelen. Het grootste nadeel is de onvoorspelbaarheid van de productie: bij een hoge vraag naar elektriciteit is het niet mogelijk om meer wind- of zonne-energie te produceren, omdat we geen invloed hebben op het weer.

Productielocaties voor groene energie kunnen ook het landschap beïnvloeden. Denk aan grote windmolenparken op zee of een waterkrachtcentrale die een rivier afdamt. De uitdaging voor de energietransitie is dan ook om voldoende opslagcapaciteit en back-upvermogen te voorzien naast de groeiende hoeveelheid hernieuwbare productie.

Welke soorten groene energie bestaan er?

In België zijn er zeven erkende hernieuwbare energiebronnen: windenergie, zonne-energie, waterkracht, biomassa, biogas, geothermie en warmtekrachtkoppeling. Wind en zon zijn de belangrijkste, maar ook de andere bronnen dragen bij aan de Belgische energiemix.

Windenergie

Windenergie is momenteel de belangrijkste groene energiebron in België. In 2024 was circa 15 % van alle Belgische elektriciteit afkomstig uit windenergie, waarvan het grootste gedeelte op zee werd geproduceerd. België telt 9 offshore windparken met een totaal geïnstalleerd vermogen van 2,26 GW.

België is een uitstekende locatie voor windenergie: de Noordzee biedt constante wind, is niet al te diep en ligt dicht bij het vasteland. Offshore windparken produceren bovendien stroom zonder hinder voor bewoners op het land. Tegen 2030 wil België het offshore windvermogen uitbreiden tot 5,8 à 6 GW.

Zonne-energie

Zonne-energie is sterk in opmars. Eind 2024 was er in België bijna 12 GW aan zonnepanelen geïnstalleerd, goed voor circa 12 % van de nationale stroomproductie. Financiële stimuli voor particuliere installaties drijven de groei aan. Tegen 2030 streeft België naar 14 TWh uit zonnepanelen.

Een deel van de stroom opgewekt door particuliere zonnepanelen wordt direct verbruikt of opgeslagen in thuisbatterijen en is daardoor niet altijd zichtbaar in de officiële energiemixcijfers. Het werkelijke aandeel van zonnestroom in het Belgische verbruik ligt daardoor waarschijnlijk hoger.

Soms beweren bedrijven ten onrechte groene stroom te leveren. Dit wordt greenwashing genoemd. Controleer bij je keuze voor een energieleverancier altijd de garanties van oorsprong.

Waterkracht

Waterkracht heeft een enorm potentieel dankzij de kracht van stromend water. In België is het aandeel beperkt tot ongeveer 1 % van de mix, voornamelijk doordat er weinig snelstromende rivieren zijn. Toch heeft waterkracht als voordeel dat de productie voorspelbaar en regelbaar is: een waterkrachtcentrale kan snel worden op- of afgeschakeld naargelang de vraag.

Op Europees niveau, met name in Noorwegen, Oostenrijk en Zwitserland, speelt waterkracht een veel grotere rol en fungeert het vaak als energiebuffer voor de hele Europese markt.

Biomassa en biogas

Biomassa en biogas zijn samen goed voor circa 4 % van de Belgische energiemix. Biomassa staat wel onder kritiek, omdat er bij verbranding CO₂ vrijkomt. In theorie is die uitstoot klimaatneutraal: de planten hebben tijdens hun groei evenveel CO₂ opgenomen als er bij verbranding vrijkomt. De duurzaamheid hangt echter sterk af van de herkomst van de biomassa.

Biogas, gewonnen uit organisch afval of vergisting, kan worden gebruikt om elektriciteit op te wekken, woningen te verwarmen of voertuigen aan te drijven. Het speelt een groeiende rol in de transitie naar hernieuwbare energie in België.

Geothermie

Geothermie, of aardwarmte, maakt gebruik van het temperatuurverschil tussen de aardoppervlakte en diepe warmtereservoirs. In België wordt geothermie voornamelijk ingezet voor warmtepompen en plaatselijke verwarming, niet zozeer voor grootschalige stroomopwekking. Dat laatste is vooral aantrekkelijk in vulkanische gebieden zoals IJsland, waar warmte op geringe diepte beschikbaar is.

Warmtekrachtkoppeling (WKK)

Warmtekrachtkoppeling wekt tegelijk stroom en warmte op uit één brandstofbron, waardoor een rendement tot 90 % mogelijk is — veel hoger dan bij aparte installaties. In België wordt WKK veel gebruikt in industrie en door energieleveranciers die biogas of aardgas als brandstof inzetten.

Voordelen

  • Geen CO₂-uitstoot bij productie
  • Onuitputtelijke bronnen
  • Minder afhankelijk van buitenlands gas en olie
  • Nieuwe jobs in een groeiende sector
  • Lagere CO₂-intensiteit van het elektriciteitsnet

Nadelen

  • Productie afhankelijk van weersomstandigheden
  • Hogere investerings- en installatiekosten
  • Visuele impact op het landschap
  • Opslagcapaciteit nog onvoldoende ontwikkeld
  • Biomassa heeft ecologische voetafdruk bij transport

Is hernieuwbare energie de toekomst in België?

Hernieuwbare energiebronnen zijn de energiebronnen van de toekomst. In 2024 was 34 % van de Belgische stroomproductie al afkomstig uit hernieuwbare bronnen — gelijk aan het aandeel van kernenergie. Tegen 2030 wil België dat aandeel optrekken tot circa 70 %, een ambitieuze doelstelling die grote investeringen in wind, zon en flexibiliteit vereist.

Hoe staat België ervoor in 2026?

De Belgische energiemix in 2024 zag er als volgt uit:

  • 34 % hernieuwbare energie (wind, zon, biomassa, water);
  • 34 % kernenergie;
  • 17,7 % aardgas;
  • overige bronnen: kolen, import en andere.

Dit toont aan dat hernieuwbaar en nucleair momenteel even groot zijn in de Belgische productiemix. De verouderde stelling dat kernenergie en aardgas het grootste deel van de Belgische mix uitmaken, klopt niet meer: hernieuwbare energie heeft kernenergie in 2024 geëvenaard.

Wat betekent de verlenging van de kerncentrales voor groene energie?

In februari 2025 besliste de Belgische regering om Doel 4 en Tihange 3 te verlengen tot 2045. Dat geeft België meer stabiliteit in de energievoorziening op korte termijn, maar betekent niet dat de groene ambitie wordt afgeremd. De kerncentrales fungeren als back-up terwijl wind- en zonnecapaciteit verder wordt uitgebouwd.

De uitdaging blijft dat hernieuwbare productie weersafhankelijk is. Als de zon niet schijnt en de wind niet waait, is er een andere bron nodig om het tekort op te vangen. Kernenergie en flexibele opslag spelen daarin een aanvullende rol. Meer weten over de energietransitie in België?

Welke andere energiebronnen zijn er in België?

Naast hernieuwbare bronnen zijn er ook grijze energiebronnen. Dit zijn niet-hernieuwbare bronnen zoals fossiele brandstoffen. Hoewel ze CO₂-uitstoot veroorzaken, zijn ze voorlopig nog onmisbaar voor de stabiliteit van het elektriciteitsnet. Aardgas staat in voor 17,7 % van de Belgische productie en wordt ingezet als flexibele back-up naast kernenergie en hernieuwbare bronnen.

Bekijk het volledige overzicht van alle energiebronnen in België voor meer context over grijze én groene energie.

Veelgestelde vragen over groene energie

Groene energie wordt opgewekt uit hernieuwbare bronnen (wind, zon, water, biomassa, geothermie) en stoot tijdens de productie weinig of geen CO₂ uit. Grijze energie komt uit niet-hernieuwbare fossiele brandstoffen zoals aardgas en kolen, en veroorzaakt significante CO₂-uitstoot. In 2024 bedroeg de CO₂-intensiteit van het Belgische net 110 g CO₂eq/kWh, mede dankzij het groeiende aandeel hernieuwbare bronnen.

Windenergie is in België de grootste hernieuwbare energiebron met circa 15 % van de totale stroomproductie in 2024. Zonne-energie volgt op de tweede plaats met ongeveer 12 %. Offshore wind is de snelst groeiende bron, met 9 windparken en 2,26 GW geïnstalleerd vermogen op zee.

Controleer of je leverancier beschikt over garanties van oorsprong (GvO's) voor 100 % van de geleverde stroom. Die certificaten bewijzen dat de stroom afkomstig is uit een erkende hernieuwbare bron. Vergelijk ook de groenestroomcertificaten van verschillende leveranciers en let op greenwashing: niet elk "groen" label is even betrouwbaar.

België streeft ernaar om tegen 2030 circa 70 % van zijn elektriciteit uit hernieuwbare bronnen te halen. Concrete subdoelstellingen zijn 14 TWh uit zonnepanelen en 5,8 à 6 GW offshore windvermogen. Dat vereist een versnelling van de installaties van zowel wind- als zonne-energie in de komende jaren.

Groene energie in België: wat onthoud je?

In 2024 was 34 % van de Belgische elektriciteit hernieuwbaar — evenveel als het aandeel kernenergie. Wind en zon zijn de motoren van die groei, maar waterkracht, biomassa, biogas, geothermie en warmtekrachtkoppeling spelen elk een eigen rol. Tegen 2030 wil België naar 70 % hernieuwbaar, met ambitieuze doelstellingen voor offshore wind en zonnepanelen.

Wil je zelf bijdragen aan de energietransitie? Kies dan voor een energieleverancier die aantoonbaar groene stroom levert met garanties van oorsprong. Zo ondersteun je de uitbouw van hernieuwbare energie in België.