Wat is aardgas?

17,7 %

Aandeel stroom 2024

van Belgische elektriciteitsproductie

100 %

Import

België wint zelf geen aardgas

±490 g/kWh

CO₂-uitstoot

bij stroomproductie via aardgas

17

Gascentrales

aardgascentrales in België

Aardgas is een fossiele energiebron die voornamelijk bestaat uit methaan (CH₄), aangevuld met stikstof, ethaan, propaan, butaan en kleine hoeveelheden kooldioxide. Het is reukloos, kleurloos en ontvlambaar — voor veiligheid wordt er een geurstof aan toegevoegd. Aardgas is over miljoenen jaren gevormd diep in de aardkorst, waar hoge druk en temperatuur organisch materiaal hebben omgezet in koolwaterstoffen.

Aardgas wordt in België gebruikt voor drie hoofdtoepassingen: het verwarmen van gebouwen en water, koken, en de productie van elektriciteit in gascentrales. Het gas levert wereldwijd circa 22 % van de totale energievraag. In België haalt de energiesector 100 % van het aardgas via import — er zijn in ons land geen actieve gasboringen.

Wat bepaalt de prijs van aardgas?

De gasprijs wordt bepaald door vraag en aanbod op de internationale markten, maar ook door politieke factoren, weersomstandigheden en de vulgraad van de gasopslagen. Bij een hoger aanbod en volle opslagen dalen de prijzen; bij schaarste of onzekerheid stijgen ze. Dat mechanisme werd pijnlijk duidelijk tijdens de energiecrisis van 2022-2023, toen de stopzetting van Russische gasleveringen de Europese gasprijzen tot recordhoogtes dreef.

Sindsdien heeft Europa de gasaanvoer sterk gediversifieerd: vloeibaar aardgas (LNG) uit Noorwegen, de VS en Qatar vormt nu een groter deel van de mix. In 2024 en 2025 zijn de gasprijzen genormaliseerd, maar structureel hoger dan voor 2022. Dat maakt groene alternatieven zoals warmtepompen economisch aantrekkelijker dan ooit voor Belgische huishoudens.

Hoe beïnvloedt de internationale gasprijs mijn energiefactuur?

De groothandelsprijs van aardgas bepaalt voor een groot deel de energiefactuur van Belgische gezinnen. Leveranciers die variabele contracten aanbieden, passen hun tarieven regelmatig aan op basis van de marktprijs. Bij een vast contract is je prijs beschermd voor de duur van het contract. Vergelijk de contracttypen bij energieleveranciers in België om de beste keuze te maken voor jouw situatie.

Hoe wordt aardgas geproduceerd en getransporteerd?

Aardgasproductie verloopt via boringen op land of op zee. Eerst wordt met seismisch onderzoek bepaald waar gas in de ondergrond zit. Vervolgens wordt een put geboord — dat proces duurt doorgaans drie maanden. Eenmaal de boring klaar is, kan het gas via de natuurlijke ondergrondse druk omhoogstromen. Boven de grond wordt het aardgas gefilterd en in het netwerk gevoed.

Op zee (bv. in de Noordzee) verloopt het proces identiek, maar via offshore platforms die enkel per boot of helikopter bereikbaar zijn. Het gewonnen gas wordt via pijpleidingen naar het vasteland getransporteerd of als LNG getransporteerd per schip.

Wat zijn duurzame alternatieven voor aardgas?

Naast aardgas zijn er verschillende duurzamere verwarmingsopties. Een warmtepomp vervangt de gasketel door een elektrisch systeem dat werkt op hernieuwbare stroom, met een rendement van 300 à 400 %. In België geldt een verlaagd btw-tarief van 6 % bij de plaatsing van een warmtepomp. Ook biogas is een groen alternatief: het wordt gewonnen uit organisch afval en stoot bij verbranding geen netto CO₂ uit. Meer weten over je CO₂-voetafdruk verlagen?

Kan aardgas bevriezen?

Aardgas zelf bevriest niet zomaar in normale omstandigheden. Problemen kunnen optreden als er water in de gasleidingen terechtkomt en dat bevriest, of als een gasfles bij extreme kou en intensief gebruik afkoelt. Dit fenomeen treedt op bij LNG-omzetting, maar is in een gewone wooninstallatie niet aan de orde.

Welke soorten aardgas zijn er?

In België worden twee soorten aardgas onderscheiden: arm gas (laagcalorisch) en rijk gas (hoogcalorisch). Het verschil zit in het energiegehalte en de druk waaronder ze worden geleverd. Inmiddels is de overschakeling naar rijk gas in heel België afgerond.

Wat is arm gas?

Arm gas is laagcalorisch gas dat vroeger uit Nederland werd aangevoerd. Het bevat meer stikstof en heeft een lagere verbrandingswaarde, waardoor een groter volume nodig is voor dezelfde hoeveelheid energie. Het werd geleverd onder een gasdruk van 25 mbar. Nederland heeft de uitvoer van arm gas naar België stilaan stopgezet, waarna alle Belgische consumenten zijn overgestapt op rijk gas. Die omschakeling is gestart in 2018 en volledig afgerond.

Wat is rijk gas?

Rijk gas is hoogcalorisch aardgas met een hogere energiedichtheid per kubieke meter. Het wordt geleverd onder een druk van 21 mbar en is afkomstig uit onder meer Noorwegen, Qatar en via LNG-terminals. Alle Belgische consumenten ontvangen vandaag uitsluitend rijk gas. Had je vroeger arm gas, dan zijn je gastoestellen tijdens de omschakeling door de netbeheerder aangepast.

Welk type aardgas krijg ik geleverd?

Vandaag ontvangen alle Belgische consumenten rijk gas. Je hoeft hier niets voor te doen: de omschakeling is volledig afgerond. Heb je twijfels over je installatie of toestellen? Neem dan contact op met je netbeheerder Fluvius of een erkende technicus.

Wat zijn de voor- en nadelen van aardgas?

Aardgas heeft historisch gezien een aantal voordelen tegenover andere fossiele brandstoffen, maar de nadelen — met name de CO₂-uitstoot en de importafhankelijkheid — wegen steeds zwaarder in het debat over de energietransitie.

Voordelen

  • Betrouwbare energiebron voor verwarming en koken
  • Makkelijk te transporteren via het bestaande gasnet
  • Schoner dan kolen: lagere CO₂-uitstoot per eenheid energie
  • Nuttig als grondstof in de chemische industrie (kunstmest)

Nadelen

  • Fossiele brandstof: CO₂-uitstoot van ±490 g/kWh bij stroomproductie
  • Eindige brandstofvoorraden — niet hernieuwbaar
  • België importeert 100 % — afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers
  • Prijsschommelingen bij internationale geopolitieke spanningen

Veelgestelde vragen over aardgas

Nee. België heeft geen actieve aardgasboringen en importeert 100 % van zijn gasverbruik. De aanvoer verloopt via pijpleidingen uit Noorwegen en Nederland, en via LNG-terminals (vloeibaar aardgas) uit de VS, Qatar en andere landen. Die diversificatie is sterk uitgebreid na de Russische inval in Oekraïne in 2022.

Arm gas (laagcalorisch) bevat meer stikstof en heeft een lagere energiedichtheid dan rijk gas (hoogcalorisch). Voor dezelfde hoeveelheid warmte heb je bij arm gas een groter volume nodig. In België is de overstap van arm naar rijk gas volledig afgerond: alle consumenten ontvangen nu uitsluitend rijk gas.

Ja. De meest aanbevolen alternatieven zijn de warmtepomp (werkt op elektriciteit, hoog rendement, 6 % btw) en zonnecollectoren (voor warm water). Ook biogas kan een rol spelen, al is het netwerk daarvoor nog beperkt in België. De overheid stimuleert de overstap via premies en subsidieregelingen.

Bij de productie van elektriciteit via aardgas komt gemiddeld ±490 g CO₂-equivalent per kWh vrij. Dat is aanzienlijk minder dan steenkool (±820 g/kWh), maar veel meer dan hernieuwbare bronnen zoals wind (±7-15 g/kWh). Meer over de CO₂-uitstoot van de verschillende energiebronnen lees je op onze pagina over grijze energie.

Aardgas: nog onmisbaar, maar op weg naar de uitgang

Aardgas speelt in 2024 nog een belangrijke rol in de Belgische energieproductie (17,7 %) en verwarming. Maar als fossiele brandstof past het niet in een klimaatneutrale toekomst. De combinatie van stijgende CO₂-kosten, betaalbaardere warmtepompen en dalende prijzen voor hernieuwbare energie maakt de overgang weg van aardgas steeds aantrekkelijker.

Ben je op zoek naar een overzicht van alle grijze energiebronnen? Of wil je meer leren over de groene alternatieven? Bekijk ook de actuele Belgische energiemix.